Powered By Blogger

Search This Blog

Monday, April 22, 2013

ZomiID
LUAHLANGH BAWNGH KHANG CIAMTEHNA
Pu Luah Langh pen Kaalzang khua Suante Beh khangciamtehna om bang in Pu Suante’ Tupa laigil khat hi a, Pu Suan Kai leh Pi Deih Uap(Buansing)te sung pan Kaalzang khua ah suak in kiciamteh hi.
A laiguizom Sanggamte in 1.CingTun(n), 2.SuangZong; 3.SuanPhut, 4.Luah Langh, 5.LaakVung(n), 6.SuanMan cih bang hi-a, Pi Deih Uap sih khitteh Pu SuanKai in Pi KhuaVung tawh tapa Manghil leh tanu PhutDim bek neimanlai cih kiciamteh ahihman-in Pu Luah Langh pen Unau Pasal 5 leh Numei 3 lak ah naulai asuak hi.
Pu Luah Langh minphuahna: 
            Pu Suan Kai khanciang in apa Suante Inn-munlui Kaalzang kicihna mun teng ah khuasat kik a, Inn leh Lo, Neih leh Lamh; Khawh leh Tuk, Khawi leh Vulh, Gawh leh Luup; Tonh leh Aih … cih te amau’ hunlai a, khangual kidemna namcin nazo kim in gualna an ahihman-in atapa naulai khat hong-suahciang in khuasung Upa vaihawmte leh
Baangkua thuneite thukimpihna om bang in “Luah Langh” na phuak hi, ci’n kiciamteh hi.
Luah Langh Cidam:
            Pu Luah Langh pen alaikiatna Kaalzang mah pan khangkhia in mi-cidam, mi-picing, u leh nau gualhuai, muan leh suan khat hong suak a, Kaalzang khua mah ah suan leh khak kicing nei in teeksih hi.
Pu Luah Langh’ Tate:
 Khang masate in Pasal min bek ciamteh uh a, ta numeite min leh naungeeklai a site min pen ciamteh kimlo uh ahihman-in amau’ paina kitheikimzonawnlo hi-mah leh akiciamteh theilai teng anuai aa bang in kigualsuk hi.
1.KaiThuk(X), 2.DoSon; 3.ZomSel, 4.KaiKim(s); 5.ThukZom, 6.UapCing(n); 7.VungCiang(n) cih bang teng pen akiciamteh theisun hi-a, unau laiguikizomte ahi uh hi.
Suante Beh ngeina om bang in Pu Thukzom pen unau sung ah nautum Innluahpa, Innpi ngaakpa suak sak pah uh hi.Unau Pasal 5 lak ah Pu Do Son, Pu Zom Sel; Pu Thuk Zom teng 3 bek in suan leh khak nei uh hi.
  1. Pu Do Son’ Suan leh Khakte:
Kaalzang khua pan Limkhai khua ah na tung uh a, tunidong in Limkhai ah teengsuak lai uh hi. Sihzang kual Apple Land ah Apple Lo neiciat uh a, tuhunciang in Grape khawng cingbel in nuamsa lel uh hi. Limkhai Zongal ah teen pen uh ahihman-un Sihzang Awsuah zangkim uh a, pawl khatte Tahan, Kawlpi, Yangon … cih khawng ah om uh hi. Phungsung Makai hongsepsaktotote sung pan Pu Luah Ngin leh Pu Cin Pum cihte pen Behdangte hong theihpihdiak makai masate ahi uhhi.
  AD. 2006 Kum in Limkhai ah Gambup Genzo Beh Pawi kitungsak aa, Sanggamte Zindo na siam mahmah uh cih Beh Makaipite tung pan kiza ahihman-in  Makaihsiam Pu CinPum leh a-omlai Inn 10 val deuhte, muntuamtuam aa om Sanggamte hanciampihna hang in Lungdampih in ih kipaak hi. Limkhai khua Suante Beh kicite pen Pu Do Son sung pan apiangte Pu LuahLangh aa’ ih Sanggamte ahi uhi.
  1. Pu Zom Sel’ Suan leh Khakte:
Pu Zom Sel in apianna leh akhankhiatna Kaalzang khua mah ah tapa Khupzong leh Zom Do aneih khitteh teeksih uh hi cin kiciamteh hi. Khangluilai khangciamtehte atamzaw in Pasal min bek na ciamteh uh ahihman-in Sanggam Numei bangzah nei cih kithei ban nawn lohi.
            Pu Khup Zong suan leh khakte atamzaw Mualnuam khua ah teeng uh a, Pu Zom Do suan leh khak te ahihleh atamzaw Kei Zang, MualLum, SingLei, Mualnuam, Dolluang Mualnuam, Tedim, Tahan, Kalaymyo, Pyidawtha, Yangon …etc cih bang in muntuamtuam ah teeng uh hi.
            Kaalzang khua pan akikhiinkhiat khit uh ciang-in Kaalzang khua ah ciahkikding vaihawmna ah kihel in Taakmual khawng ah teeng ngei uh hi. Mikang Kumpi hong khanciang in Tuanpupate zing vaihawmngeina Mualkuam nusia suak in Muizawl tuh masa uh a, tua pan Cingpikot Lozuan in 1896 Kum pan tunidong in Keizang khua ah teengsuak lai uh hi. Hun khat ciang in Cingpikot ahihkeileh KeiZang Khua akicizel khua pan muntuamtuam ah kizelh uh ahihman
KeiZangte lak ah kiciamteh khawm uh hi.
            Keizang khua Tuiphum Pawlpi adin ciang in Sia masa pen Pastor On Zam pen Smith Ngulh Za Thawng’ pano hi-a, Pu Kham Ngulh in Keizang khua ah Pasian’ Thupuakmasa Rev. Thang Ngin amuak masapa ahihmahbang in Pasian in zong Siampi Thupha pia in tunidong mah in Pu Zom Sel’ tute pen Biakna kinmi vive hi uh a, Tuiphum Pawlpi leh RC Pawlpi ah Pawlkipmi tam pen in AG, UPC,
EFC…etc cihte ah zong aom aban ah Pastor pawl khat zong na om ciat uh hi.
            Leitung thu lam ah Galkaplui tampi mah omlai uh hi. Civil sung ah zong omkim in khangthak hun ah Gamdangpaite zong amau utna mun atungzo pawl khat om in vateengsuak thei ta uh hi. Cidamna lam ah Zato nasem tawmtek Zogam Zato tuamtuam ah om uh a, Pilna lam Sangsia leh Siamah zong om uh hi.
            Biakna sung ah akihelsunte Pasian in Thupha hongpiak sak a, Tuiphum Pawlpi leh Pawlpi dangte lak ah Mi hong theihpih Sia pawl khat om uh hi. Tu laitak Keizang AG Pastor, Singlei UPC Pastor, … cih te leh mundang ah Pastor sem, Lai Siangtho Sangsia sem leh LST Sangkah laitak pawl khat om thei ding in
Pasian in Thupha hong piak sak man in ih lungdampih hi.
            WWII hunlai Japan Galkapte’n azonzon uh Bo HauZaGin in galhang mah
            mah ka lawmpa uh Bo HangKhual,BGM acihcih zong Pu Zom Sel’ tupa khat hi a,
Keizang khuabup aa’ding in Saimual nei pa, Galmualsuah-Samualsuahpa       Ngalliam pasal khat ahihban ah Tedim khua Myoma veeng Teedim mun kilawhcilna Vansangdim Bual gei ah Innlam in teeng masa ahihman-in mi hong theihpih mahmah Tedim khuanu-khuapa khat zong hingei takpi hi cin Tedim khua Behdang pan khangham thuciamtehtheite genna bang in hong kiciapteh sak hi.
  1. Pu Thuk Zom’ suan leh khakte:
Pu Luah Langh ta nautum pen hongsuahciang in pasal hong hihteh Suante Beh ngeina ombang in adamnak leh Innpi ngak ding pa hong hipah hi. Pu Suan Kai min piakiknawnlo in a upen Kai Thuk(x) mintawpna la in Thuk Zom naphuak uh hi, cin kiciamteh hi.
Pu Thuk Zom’ tangval ma in asanggamte gel in zi leh ta neikhin uh a, Inntuansan khinciat uh ahihman-in Pu Zom Sel leh Pu Thuk Zom kikaal ah sanggam numei 5 aomlai hang in damkimlo uh hiding hiam amin uh kithei ban nawn lo hi.
Tangthukante genna dang khat ah Pu ThukZomte unau sung ah pasal 5 bek hipeuhmahloding acipawl zong om hi. Khangluite in sanggam numeite min leh naungeek aa site min naciamtehkimlo lel uh ahihman in akitheizonawnlothei ding mah hizel hi. Ciaptehna khat ah Pu Kai Thuk(x) sihteh Pu Do Son leh Pu ZomSelte kizomsuk pah in tangval khawm-zineibaih uh a, Inntuanbaih pah lel uh kici hi. Pu ZomSel leh Pu KaiKim kikaal aom Pu KaiKim zong aneusih ban ah sanggam numei pawl khat zong omsuklai cin kiciamteh hinapi’n “Numeite’n miphung-minam tang” cin amin uh na kiciamtehlo uh ahihman in tuhun in ih theihkiknop hang kitheizo nawn peuhmah lo mawk hi. Tua hi a, khanglui numeite min akiciamteh theisunte lah tangthu khat pepeuh tawh akipaikaan kha teng hi a, tua bang liang in ciapteh ding na omlo buang lungdamhuai cih ding hizaw zel hi.
Pu Thuk Zom atangvalciang in Kalzang khua mah pan zi nei a, tapa 3 leh tanu honk hat mah na nei hi napin, azi’ min leh atanute min na kiciamteh kha theilo zelhi. Tapate min pen 1.Langh Suangh(x), 2.KimZong; 3. NgaihTuang hi a, nauzaw Innluah mah na zang zel uh hi. Khangkanmasate in Sanggam numeite leh pasal ahihhang in asite min khawng na kaikhawmkimlo lel uh a, 1978 Kum Suante Beh Laibu sung ah Pu Kim Zong leh Pu Ngaih Tuang bek thei uh hidiam, unau pasal 2 adamsunte gel min bek mah nagelhsak zel uh hi.
Pu KimZong tate pasal nih bek kiciamteh thei-a, 1.ZomKam(s), 2. Suangh Phut ahi uhi. Pu Suangphut bek mah khang kizomsuk ahihman-in kitawmlailua hi. Pu Suangphut’ zi pen Pi Lun Dim, Suanman Bawngh pan kici a, ciaptehna khat ah Pu Thuam Hong’ sanggamnu, Pu Kai Thuk tanu: Suanman Bawngh pan kici hi.
Pu Suangphut leh Pi LunDimte nupa in tapa 3 aneihte: 1. Zong Tuang(s), 2. Khum Tawn; 3.Zong Dongh ahi uhi. Pu Khum Tawn in azi Zen Deih kici That Khup Beh tawh tanu Dim Vung leh tapa Phut Lam bek nei uh hi. Tanu DimVung  in pasal Zui Pau Thatmun Beh tawh kiteeng in Kaalzang mah ah teengsuak uh hi. Phut Lam pen Thatkhup Beh Son Cing tawh kiteeng in tapa Tawnsong leh Deih Kim nei uh hinapi tunidong in amau suan leh khakte omna mun kizongzonglai hi.
Pu Zong Dongh(Pu Suangphut tapa 3na) atangvalciang-in Nem Awi kici Suanman Bawngh nungaak tawh kiteeng in tapa Phut Thang bek nei hi mah leh amah micidam khat suak in suan leh khak neidin Pasian in Thupha pia ahihman-in ama’ khang pan khangguikizom Pasian’ Thupha kingahsuk hi.
Pu Phut Thang in Dim Deih kici Thatmun Beh nungak tawh kiteeng in tapa 4 leh tanu 1 anei hi. Tuate unau in 1.Dongh On(Azi: SonNgiak, Thatmun), 2.Tuah Vial(Azite:a.NgoihTel,Buansing & b.NemVung,Hatlangh), 3.Tuang Neng (Azi:HuaiNgaih,Hatlangh), 4.VumLuan(Azi:KhumVung,Buansing) leh 4.AwiHuai(Apasal:NgiakSon,Thatmun) cihte ahi uhi.
Pu ThukZom sung pan aa-piangte lak ah Pu Kimzong suanlehkhakte khempeuh pen Kaalzang khua meikaatkhit hun pan neih leh lamh teng vutleh vai asuahkhitphet mah in Pu Phut Thang makaihsiamna tawh Ciimnuai ah Tuidimkik ding in hong paikhiatpih pahlian ahihman-in, tua pan Phaileeng khua Sanggamte ngaihsapna tawh Phaileeng ah Kum 24 bang taanglutawng in Ciimnuai munkiim teng ah Lokho in Pi DimDeih leh Pu Phut Thang zong Ciimnuai Lomun mah pan Mualliam in kiciamteh hi.
Anungciang in mun leh gam taangzaizaw deihna bulphuh in Phaileng pan 1869 Kum in Mualzawl khua kisat a, Mikang Kumpite in Mualzawl khua ahalvuikhit Kangkaan, Tuimu leh Vomkua cihte ah Kum 3 sung a ki omkhitteh 1896 pan Lunmual Khua kizuanciat hi. Pu KimZong’ tute atamzaw pen Lunmual, Philnak, Tuilangh, Muizawl cihte ah teeng uh a, tuhun ciang in Tedim, Tahan, Sawbuayishin; Kalaymyo, Pyidawtha; Sakhangyi, Tamu, Yangon cihte ban ah AD. 2005 khit pan gamdang kipaipai a, tuhun in Inn 10 valdeuh in gamdang muntuamtuam ah hong peemsan ta uhi.
Pu KaiThuk minkilawhna Tangthu:
Tangval khanglai Pu KaiThuk pen gamkuanna pan tuahsia in asihvatkhitciang in Pu LuahLangh in tapa khat neileuleu a, aminding in KaiKim naphuakpah hinapi’n atangvalciang in kuama’ matzawhloh Sa minthang(Cinghpi?) khat amat khitteh si lel mawk hi cin kiciamteh hi. Tua thu hang in khangluite pawl khat bang in saneu(sakhi) mannailo tangval khat in Salian, Sapi(Sahang;Humpi) amat hang in nuamzo tuanlo thei liang uh hihtuak zen hi. Ahizong in Sabetsiamte genna ah “Hih Sakhaap ih nungzuih pen pil mahmah in akem ombangliang aihteh: Ei pawl in manzo lo ding, Thautawiciil khat peuh in man ding hi” ci thei uh hi. Tua pen Pu KaiKim tung ah tangtung ngei hi cin kiciamteh a, Cinghpi bang peuhmah akaptuukphet in meeingo in tuampahlian a, tua meingohuam sung ah omkha leng kisilian lel ding hi cin khangluite’n lipkhapngaihsut in Sakheembawldihni, Heih! cithei mawkmawk uh a, “Pu aw, Bang na tuakkhong na hiam?” cin samanpa in apaam pan kapkheempong in, la apaihkhitteh thaulot ciliang uh hi. Pu KaiKim in zong tuabang dan phukha a, thei seselo hidiam? Naupanglai saman ahihman-in alungdamna tawh asakaaptuk vadelhsukpahlel hituak hi. Pu KaiKim sih khitciang in Pu LuahLangh in tapa khat bek neilai a, Pu SuanKai tapsakkiknawnlo in atapa upen KaiThuk mintawpna lasuk a, ThukZom phuak in khuasuak hi.
Pu LuahLangh tapa ubel KaiThuk tangval hun in gamkuanna khat ah Innpipa Pu Suanman tapa nihna Pu Lam Thuam ahuutna hang in Pu KaiThuk in anuntakna beilawh kici hi. Pu Lam Thuam minungta suak in suan leh khak tanu-tapa aneihteh apa tapsak masa tuanselo in KaiThuk mah na phuakkik pah lian a, amah minungta suak ahihman in Pu Suanman Bawngh sung ah tunidong in Pupi SuanKai min kilawhna Pu KaiThuk min leh khanggui kizomsuaktheilai hi, cin kiciamteh hi.
 
http://suangphut.blogspot.com

Wednesday, September 21, 2011

LUNMUAL KHUA SUANTE BEH: PU SIAN ZA THANG' TANGTHU


I. APIANNA: Lunmual Khua Suante Beh Pu Vial Thuam leh Pi Ngaih Huaite sung pan AD 1922 in Philnak   khua ah suak hi. Unau 11 sung pan adam-khuasuak Numei 4 leh Pasal 4 sung ah Upen Innpi a suak hi.

II.SANGKAHNA: AD 1935 in Lunmual khua ah Sangkah kipan a, 1937 kum pan Kaptel khua ah Sangkah zom to in 1940 kum in Tan 4 zo hi. 1941 Sangkong kihon ciang in Manglai sinzom nuam in Tedim ah a pai leh Sang Siate in pi na teh pah uh a, 5' 2" pha ta, Tangvalta na hih teh Galkap kidon laitak ahih tawh Galkap na tum nuam hiam, Ngaihsun dih in, na ci uh hi.


III. GALKAP TUMNA: Galkap tum thei ding in Tangval cidam khat ahihmahbang-in alungsim khentat in Langluut kuan ding in akithawi pah hi.Tua hunlai in Galkap tum cih pen Tangval cidam khempeuh ut ciat uh a, tuhun khangnote Gamdang pai nop tawh kibang hi. Kha 6 sung Training(Langluut Sin) amanciang-in 6th Division Burma Riflle ah Galkap khat hipah hi.

SUANTE BEH: PU SIAN ZA THANG' TANGTHU



LUNMUAL 
KHUA 
SUANTE BEH: 
PU SIAN ZA THANG' TANGTHU





LUNMUAL KHUA SUANTE BEH: PU SIAN ZA THANG' TANGTHU


I. APIANNA: Lunmual Khua Suante Beh Pu Vial Thuam leh Pi Ngaih Huaite sung pan AD 1922 in Philnak   khua ah suak hi. Unau 11 sung pan adam-khuasuak Numei 4 leh Pasal 4 sung ah Upen Innpi a suak hi.


II.SANGKAHNA: AD 1935 in Lunmual khua ah Sangkah kipan a, 1937 kum pan Kaptel khua ah Sangkah zom to in 1940 kum in Tan 4 zo hi. 1941 Sangkong kihon ciang in Manglai sinzom nuam in Tedim ah a pai leh Sang Siate in pi na teh pah uh a, 5' 2" pha ta, Tangvalta na hih teh Galkap kidon laitak ahih tawh Galkap na tum nuam hiam, Ngaihsun dih in, na ci uh hi.


III. GALKAP TUMNA: Galkap tum thei ding in Tangval cidam khat ahihmahbang-in alungsim khentat in Langluut kuan ding in akithawi pah hi.Tua hunlai in Galkap tum cih pen Tangval cidam khempeuh ut ciat uh a, tuhun khangnote Gamdang pai nop tawh kibang hi. Kha 6 sung Training (Langluut Sin) amantak ciang-in:- 6th Division Burma Riflle ah Galkap khat hipah hi.A sawt lo in Leitung Bup Galpi Nihna Thuthak hong gingpah aa, Amau zong Galmai phuding/ Galnang ding in Order hong tung pah ahihman-in Thavoy ah kipuak suk pah hi. Japan Galkapte in 1942 January 14 pan simtoh Kha Sagih(7) sung Mikang Galkapte panmun khempeuh "Cut off" zo uh ahihman-in Galsung ah cimawh beidong in a omcip uh hi.

       1942 September kha ciang in amau suahtaakna ding amuzote suakta bek ding dinmun atun uh teh
Tai 120(Miles) agamla Molamein khua dong khe tawh pai to uh aa, Lamkaal ah haksa lua mahmah ta leh a suahtaak na ding uh zong in Mandalay dong pai to suak uh hi. Hih kikaal ah Kawl Innkuante'n na seelman zeel uh hi kei leh Japante khutsung ah suakta hetlo ding uh hi.

        Mandalay pan Guunkhawm(Monywa) tun na ding hanciam kul leuleu in Leilam leh Tui lam zuisim in pai zeel uh aa, Guunkhawm atun uh teh Kawlpi leh Tedim tun na ding in Khelam tawn in sun leh zan in paisim kul leuleu ahihman-in khat veivei sun in pai in, khat veivei zan in apai hun uh om aa, Gilkial dangtaak thuak in apai uh hi.
         Kawlpi atun ciang un, a lawmte: Pu Maangdothang(Kaptel), Pu Onzagin(Teeklui), Pu Pumzado(Laitui) teng tawh Inn ciahsuak ding mah kithukim ciat uh aa, Galkap Zum ah asuahtaak thu uh zasak pak in Tedim dong khelam mah tawn-in a khua ciat uh ciahsuak pah uh-a, lam tawntung ah akeem Pasian tung ah Lungdam akociat uh hi.


IV. FALAM GALKAP ZUMPI AH THUKIN SAPNA: Zomi Galkap gamkuan pawlkhat suakta in  hong ciah lam Thukante in atheih uh teh Thukin in Falam ah kisam pah aa, Thu asit khit uh teh Letmat khat tek pia in 1943-1944 March dong Mikang Galkap sung ah Levi a sem sak suak uh hi.


V. KENEDY PEAK AH JAPAN TAWH KIKAAPNA: Mikang Galkap Levi asep sung in Kenedy Peak ah Japan tawh kikaapna nasia mahmah aa, thautang abeiciang in thautei khawng tawh kidona dinmun dong  tungkha ngei hi. Khatvei kikaapna khat ah Japante Mangpa in "Charge" ci-in awtkhaina awging-kiza ta aa, Namsau tawh thah ding in akidelh dinmun  kawmkaal pan suakta ngei hi. Tua kikaapna ah Japan Galkapte galhat mahmah uh aa, Mikang galkapte ki kiintoto hi.


VI.  LEITUNG BUP GALBEIKUAN IN ZOGAM GALPHUALPI:   Second World War beikuan  in ZoGam sung ah Sun leh Zan in Thaupi, Thauneu ging kiza den hi. Japante hat semsem phot in Mikang Galkapte kikiin toto a, Zo Gam sung ah kikaapna tamveipi om hi. 1944 teh India Gam Hoshiarpur dong kiinto ta in, tua pan Yanchi Camp kitung a, Galmai phu kik ding in abaihsa-in akiom dimdiam laitak " Japan Gal Beita!!!" cih Thuthak hong tun teh Hoshiarpur ah ciah kik in, tua pan Tedim ah kiciah suak pah hi. Leitung bup Galpi Nihna beikuan in Zo Gam bup zong Galphualpi suak in na khempeuh akisiat khit teh Japante guallel uh ahihman-in Second World War "Beita!!!" hi.


VII. ZINEIH NI LEH ZAKHAN NI: Galven ciang in Inn aciah theih sung in a lawmngaih Lia Khualdoncing tawh March 1st, 1945 in kiteeng uh hi. Azi neih Ni leh Galkap sankhat a ngah Ni kituak aa, asawt lo in Shwebo ah 2nd Chin Langluut Sia seem ding in kisam suk pah hi.


VIII. MINGALADON AH KISAM SUK: 1946 kum, Second Chin ah Langluut Sia asep sung in Mingaladon Galkapphualpi ah kisam suk leuleu ahih lam tak Apano in atheih teh Inn lam ciah leh deih a hihman-in Galkap Zumpi ah Khuanngetna Lai akhak zeel hi. 1946 April ciang in Inn lam pan Sapna hang in Mingalodon Galkap phualpi pan kha khat(1)sung khualam ciah pak theih na ding phalna(Order)  angah teh ciahto pah a, Galkap vai tak mah in ahunlap-in paisuk kik pahvingveng in Mingaladon Galkap Phualpi vatung kik hi.


IX. MINGALADON PAN MAYMYO BRC: 1947 ciang in zakhan theihna ding Transfer hun naita a, Mingaladon pan Maymyo BRC ah kipai sak hi. A Pano in Upen Innpi ngaak ding a hih tawh a ciahto suak thei ding sa hinapi Maymyo apaisuak atheihteh apilasiamnate siitlo-in Zum Nasem alawmte tawh Khuanngetna Lagelh kipan kik uh a, Khualam haksatnate gelh phakik in Galkap Zumpi ah Laikhak puakzeel uh ahihman-in kingaihsut sak in Zumpi pan phalna kipia a, ahizong in Galkap sepzom ding leh Inn lam ciah ding pen Ama khensat ding in kikoih sak hi.


X. MAYMYO BRC PAN INN LAM CIAHTA: Inn lam pan Sapna pen Limtak in ngaihsun phapha aa, atawpna ah ciah ding in khensat in 1947June 4 in Maymyo BRC pan Galkap Nasep tawpsan in Inn lam hong ciahto ta hi.


XI. KHUA HAUSA:(1948-1962) Innkuante, Unau Sanggamte leh Khua leh Tui veina tak mah tawh khentat in hongciahtoa, Khua hongtun takpi teh Ki Lungdam mahmah in, Hausa Upate in zong na muak pah uh aa, Hausa lam ah Mapang sak pah uh hi.1948 kum pan Hausapi ding in koih pah uh aa, 1962 dong sem hi. Hausa asep sung in Kumpi pahtaak ngah ahihman-in Kumpi pan Huhna angahte:
1. Thawi Lei...................................................... 1
2. Tuizawl..........................................................1 Mile
3. Buh Tui Lampi Tawhna ding.............................1 Mile

Laigelhpa in aphawklai teng agelhpak hi-a, adang aomlai leh nong genkik ding uh hong kingeen hi.) 

XII. BIAKNA LAM AH MAKAI: 1948 pan ABM Pawlpi ah Lut in Biakna hahkat mi hi-a, Nisim leh Nipi sim in Lai Siangtho sim den mi ahihi. 1962 kum ciang in "Jesuh Khuavak"_John1:5 bulphuh in Kaptel Khua alawmte tawh "KHUAVAK PAWLPI" phuan uh aa, Kaptel leh Lunmual khua ah Pawlpi om pah hi.
Tawlkhat sung CBC Pawlpi tawh kizom in na asepkhop khitciang un, SDA Pawlpi lam ah kihei uh hi.


AD 2000 Kum Thak Muakna in Sialpi khat tawh Jubilee la in Khuazangbup Anvaak aa, Khual leh Tual pan asap uh Unau Sanggamte khempeuh tawh AD Kum 2000 Muakna & Pasian tung ah Lungdamkoh Hunpi kibawl in nuam kisamahmah hi.

(Pu Thang pen AD 2000 pan Tunidong YAHWEH Min Siangtho Upna sung ah akip mahmah khat ahihi.)



SUAN LEH KHAKTE:
                                                            TATE            TUTE         TUSAWNTE
1. Pi Khualdoncing (1945-Present)      P3/N5              ?????          ????????     
2. Pi Vungngaihcing (1962-200_?)       P2/N3             ?????          ????????     

# Pu Sian Za Thang in Khua leh Tui, Gam leh Lei ahuutna hang in Haksatna tampi tak nawk in naseem hahkat mi hi-aa, Lungduai Thumaan in Pasian Zahtaak mi ahihman-in Mite' Mai leh Pasian' Mai ah Maipha angah hi.



Hih Article pen Bethel Bible College ah B.Th ka sin lai in, Pu Sian Za Thang a Tute kiang ah hong hawh in Nitak Anneek khit pan Zankimdong Holimna Hun ka zatkhop uh teh hong gen ka ciapteh khak lai sunsun & Ka Pa ST.Cinpu hong gente ban ah; Keima kihelkhakna pan ka zak thute gawmkhawm kik in kong gelh hi aa, Kum, Ni leh Kha leh Nasep Sinbawlte akicingzaw leh amaanzaw athei iomzenzen leh nong gen na ding uh hong kingeen hi.


 Hong nusiat laitak & Sihvui Hun ah akihelkha thei lo, Tute khempeuh tang in: Laigelh!
                                                                                                               
Joshua Thang, Th.M
Bangalore, India
Zomi ID: http://genzonet.blogspot.com/2011/09/zomi-id-pu-sian-za-thang-1922-2011.html

Monday, September 19, 2011

PU SIAN' HONG NUSIATMAN IN SANGGAMTE LAIKHAK

PU SIAN' HONG NUSIATMAN IN
SANGGAMTE LAIKHAK




Dear Unau Sanggamte,

Eite hong It mahmah, Thu hong ngetsak den hong nusia sa ih Pu Sian phawk kawmsa in mun tuamtuam a om Unau Sanggamte lai hong khak ing.

Ih Sangkahna, Ih Nasepna, Ihvai tuamtuam hang tawh i ut mahmah hang hih bang hun in om kha thei lo in ih pumpi kigamla ahihman-in eimau khomciat in lungleen-khuangaihna izat kawmkaal mah ah Topa i biak Pasian in hehnepna kicing hong piak na ding thu i kinget sak hi.

Adah akap Innkuan tawh kibang-in a dahkhawm Na Sanggampa uh:

TLMangpu, M.Th
Bangalore, India




--

Sunday, January 6, 2008

Happy New Year, Shalom.

Dear U & Nau,
                     Dam maw?
Pasian huhna tawh  AD 2008 ah cidam in thu hong kiza sak Topa'n minthanna tang ta hen.
                     Mai lam hun khempeuh TOPA' KHUTSUNGH om hi.
PU GENZO TUTE'n " Bang kim ah Mainawt in Heina peuh ah Hanciam ding hi hang.      

                    TOPA' Thupha maw, Shalom.

                                                                        


___Hornbill.
                                 
                                GENZO' TUPA, TEDIM.

Blogged with Flock

Saturday, December 29, 2007

Happy New Year, Shalom.

Dear U & Nau,
Dam maw? Pasian huhna tawh AD 2008 ah cidam in thu hong kiza sak Topa'n minthanna tang ta hen.
Mai lam hun khempeuh TOPA' KHUTSUNGH om hi. PU GENZO TUTE'n " Bang kim ah Mainawt in Heina peuh ah Hanciam ding hi hang.

TOPA' Thupha maw, Shalom.

___Hornbill. GENZO' TUPA, TEDIM.

Blogged with Flock